دستورهای بعدی

غذاهای ایرانی بیشتری در راه است

پنج راهنمای تازه با همان جزئیات دوزبانه، اندازه‌های هم‌زمان و رویکرد تکنیک‌محور در حال آماده‌سازی است.

  1. 01

    رشته‌پلو

    رشته‌پلو

    برنجِ خوش‌عطر و رشتهٔ پلوییِ برشته، با پیازِ طلایی و تعادلی ظریف میانِ شیرینی و طعمِ غذا.

    پیش‌درآمد تاریخچه و خاستگاه

    ردپای تاریخی

    روایتِ ایرانیکا از آشپزیِ قاجار، رشته‌پلو را در آغازِ سالِ نو و با آرزوی در دست‌گرفتنِ رشتهٔ کارها ثبت می‌کند. این شاهدِ یک رسمِ فصلیِ ثبت‌شده است، نه تاریخِ دقیقِ ابداعِ غذا.

    پیوند جغرافیایی

    بخشی از سنتِ پلوپزیِ ایران، با پیوندِ مستند با نوروز و همراه‌های متفاوت در خانه‌ها.

    منبع: دانشنامهٔ ایرانیکا — آشپزیِ قاجار ↗
    پلوی ایرانی با رشتهبه‌زودی
  2. 02

    خورش کرفس

    خورش کرفس

    کرفس، جعفری و کمی نعناع، آرام‌پخته با گوشتِ نرم و چاشنیِ ترشِ دلپذیر.

    پیش‌درآمد تاریخچه و خاستگاه

    ردپای تاریخی

    آشپزِ ایرانی شادی حسن‌زاده نعمتی در روایتِ شخصی، این خورشِ کرفس و سبزی را در آشپزیِ تابستانیِ خانواده‌اش به یاد می‌آورد. دستورِ او سنتی زنده در خانه، با گوشتِ گوسفند، جعفری، نعناع و لیمو را ثبت می‌کند؛ شهر یا فردِ یگانه‌ای را پدیدآورنده معرفی نمی‌کند.

    پیوند جغرافیایی

    خورشی آشنا در ایران، با تفاوت‌های خانوادگی در گوشت و چاشنیِ ترش، نه زادگاهی انحصاری و اثبات‌شده.

    منبع: شادی حسن‌زاده نعمتی — خورش کرفس ↗
    خورشِ ایرانیِ کرفس و سبزیبه‌زودی
  3. 03

    بورانی اسفناج

    بورانی اسفناج

    اسفناجِ پخته و نرم در ماستِ خنک و غلیظ؛ کاسه‌ای ساده از خانواده‌ای دیرپای آشپزی.

    پیش‌درآمد تاریخچه و خاستگاه

    ردپای تاریخی

    ایرانیکا بورانی را خانواده‌ای گسترده از خوراک‌ها ثبت می‌کند که موادِ آن در گذرِ زمان تغییر کرده و اسفناج با ماست را نمونه‌ای برجسته در دورهٔ معاصر می‌داند. اشاره‌های قدیمی به نام، به معنیِ ثابت‌ماندنِ دستورِ سردِ امروزی برای چندین سده نیست.

    پیوند جغرافیایی

    سنتی ایرانی از سبزی و ماست؛ روایت‌های متفاوت دربارهٔ نام، واقعیتِ قطعیِ منشأ تلقی نمی‌شوند.

    منبع: دانشنامهٔ ایرانیکا — بورانی ↗
    مخلفاتِ ایرانیِ اسفناج و ماستبه‌زودی
  4. 04

    حلوای ایرانی

    حلوای ایرانی

    آردِ باحوصله‌تفت‌خورده، شربتِ معطر و بافتی نرم و نقش‌پذیر با زعفران و گلاب.

    پیش‌درآمد تاریخچه و خاستگاه

    ردپای تاریخی

    حلوا نامِ خانواده‌ای گسترده از شیرینی‌هاست، نه یک فرمولِ ثابت. ایرانیکا گونه‌های ایرانی با موادِ نشاسته‌ایِ مختلف یا کنجد، چربی، شیرین‌کننده و عطرها را شرح می‌دهد و جایگاهشان را در مراسمِ یادبود و مذهبی ثبت می‌کند. نسخهٔ آردیِ پیشِ رو یکی از اعضای این خانواده است.

    پیوند جغرافیایی

    سنتی گسترده در شیرینی‌پزیِ چندین فرهنگ؛ تمرکزِ این صفحه بر روشِ آردیِ ایرانی خواهد بود، بدونِ ادعای ابداعِ انحصاری.

    منبع: دانشنامهٔ ایرانیکا — حلوا ↗
    شیرینیِ ایرانی با آردِ تفت‌خوردهبه‌زودی
  5. 05

    شربت آلبالو

    شربت آلبالو

    آلبالوی ترش در شربتی یاقوتی، رقیق‌شده با آبِ سرد برای لیوانی خوش‌رنگ و تابستانی.

    پیش‌درآمد تاریخچه و خاستگاه

    ردپای تاریخی

    سمیرا، نویسندهٔ دستورهای ایرانی، شربتِ آلبالو را بخشی از آشپزیِ خانگیِ امروز ثبت می‌کند: میوهٔ فصلی با شکر پخته می‌شود و سپس در نوشیدنیِ سرد یا کنارِ دسر به کار می‌رود. این پشتوانهٔ تداومِ روشی خانگی است، نه مدرکِ نخستین شهر یا تاریخِ باستانیِ ابداع.

    پیوند جغرافیایی

    بخشی از فرهنگِ شربت‌های میوه‌ایِ ایران، با پیوندِ نزدیک به مصرفِ آلبالوی فصلی.

    منبع: آشپزی با سمیرا — شربت آلبالو ↗
    شربتِ ایرانیِ آلبالوبه‌زودی