تاریخچه و خاستگاه
شیراز و تاریخِ نگهداریِ یخ
شیراز · فارس
نقشه‌ای رنگ‌آمیزی‌شده از جان پینکرتون، سال ۱۸۱۸. مرزها و نام‌های تاریخی متعلق به زمان خود نقشه‌اند؛ نشان روی آن راهنمای جغرافیای خوراک است، نه ادعایی دربارهٔ مرزها.
نشانگر شهر شیراز را مشخص می‌کند؛ شهری که شکل امروزیِ فالوده با رشته و گلاب بیش از همه با آن پیوند دارد.
جان پینکرتون · ویکی‌مدیا کامنز · مالکیت عمومیردپای تاریخی
یخچال‌های سنتی ایران پیش از رواج یخچال‌های مکانیکی، یخ زمستان را برای خوراک و نوشیدنیِ فصل گرم نگه می‌داشتند و منابع مربوط به فرهنگ یخچال، فالوده را نمونه‌ای شناخته‌شده از کاربرد خوراکی یخ می‌دانند. این دسر رشته‌ایِ معطر به گلاب همچنان از دسرهای یخی شاخص ایران است.
خاستگاه و گسترش
فالوده ایرانی است و نوع رشته‌نازکِ این دستور به‌طور مشخص با شیراز در استان فارس پیوند دارد. شهرت آن با نام فالوده شیرازی روشن‌تر از هر ادعا دربارهٔ یک مخترع یا تاریخ دقیق پیدایش است.
نمای شیراز از راه اصفهان؛ حکاکیِ دارای تاریخ ۱۶۷۱، منتشرشده در ۱۶۷۳. این منظره زمینه‌ای برای روایت سنت‌های خوراک شیرازی است، نه سندِ قدمت یک دستور غذا.
طرح: آندره دولیه دلاند؛ حکاکی: ایزرائل سیلوستر و آنتوان پایِه. از کتاب Les Beautés de la Perse، چاپ ۱۶۷۳. مالکیت عمومی؛ از ویکی‌انبار.بر سفرهٔ ایرانی
فالوده بخشی از سنت دیرینهٔ دسرهای سرد و یخی ایران است. نوع منسوب به شیراز، با رشته‌های نازک نشاسته در یخِ معطر به گلاب و معمولاً همراه آب لیموترش، شناخته‌شده‌ترین شکل منطقه‌ای آن است و پیوندی پررنگ با این شهر دارد، هرچند در سراسر ایران خورده می‌شود. ادعای تاریخ دقیق اختراع یا «نخستین دسر یخی جهان» به‌سادگی قابل اثبات نیست و این دستور چنین ادعایی ندارد.