تاریخچه و خاستگاه
شیرینیِ خرمایی در خاطرهٔ خانه‌های جنوب
جنوب ایران · روایتی از بوشهر
نخلستان بوشهر، فوریهٔ ۱۹۲۵. نمایی تاریخی از چشم‌انداز جنوب، مرتبط با سنت خرماییِ رنگینک؛ نه سندی از پیدایش این دسر.
والتر میتلهولتسر / آرشیو تصویری کتابخانهٔ ETH. مالکیت عمومی؛ از ویکی‌انبار.ردپای تاریخی
آشپزهای جنوبِ ایران رنگینک را با موادِ در دسترس روایت می‌کنند: خرمای نرم، کمی گردو و آردِ تفت‌خورده در چربی. شف طیبه در روایتِ شخصیِ سالِ ۲۰۱۰، از تهیهٔ آن از کودکی و رواجش در سراسرِ استانِ بوشهر می‌گوید و صریحاً از ادعای زادگاهِ انحصاری در بوشهر پرهیز می‌کند.
خاستگاه و گسترش
شادی حسن‌زاده نعمتی نیز این دسر را با جنوبِ ایران پیوند می‌دهد و دو روش را ثبت می‌کند: خرمای درستهٔ گردویی، یا لایهٔ خرما و گردو؛ هر دو با رویهٔ آردِ تفت‌خورده. دستورِ این صفحه از روشِ اول پیروی می‌کند. پیوندِ منطقه‌ای پشتوانه دارد، اما پدیدآورنده، نخستین شهر و تاریخِ دقیقِ ابداع مشخص نیست.
نقشه‌ای رنگ‌آمیزی‌شده از جان پینکرتون، سال ۱۸۱۸. مرزها و نام‌های تاریخی متعلق به زمان خود نقشه‌اند؛ نشان روی آن راهنمای جغرافیای خوراک است، نه ادعایی دربارهٔ مرزها.
بوشهر نشان‌دهندهٔ سنتِ خانگیِ مستندی در جنوب است، نه زادگاهی انحصاری.
جان پینکرتون · ویکی‌مدیا کامنز · مالکیت عمومیبر سفرهٔ ایرانی
رنگینک به‌ویژه با سفره‌های خرماخیزِ جنوبِ ایران پیوند دارد. می‌توان آن را کنارِ چای یا در سفرهٔ افطار گذاشت، اما چیدمان، نوعِ چربی، ادویه و تزیین در خانه‌ها متفاوت است. این نسخه با خرمای پُرشده از گردو تهیه می‌شود، نه با لایهٔ خرمای له‌شده.