تاریخچه و خاستگاه
سرکهٔ شیرین‌شده در نوشته‌های خوراک و پزشکی
ایران · در سنتِ گسترده‌ترِ شربت‌های سرکه‌ای
نسخه‌ای از «قانون در طب» ابن‌سینا، مورخ ۱۰۵۲ میلادی. این اثر زمینهٔ تاریخی سنت پزشکی ایرانی را نشان می‌دهد که شربت‌های سرکه‌ای مانند سکنجبین در آن بررسی شده‌اند.
موزهٔ آقاخان؛ عکس با مجوز CC0 · ویکی‌مدیا کامنزردپای تاریخی
سکنجبین در تاریخ دیرینهٔ شربت‌های سرکه‌ایِ شیرین در خوراک و نوشته‌های پزشکی ایران جای دارد. دانشنامهٔ ایرانیکا این شربت آشنای ایرانی را ترکیبی از سرکه و شکر می‌داند که در شکل‌های کهن‌تر با عسل تهیه می‌شده است؛ کاربرد نعناع و همراهی آن با خیار نیز ثبت شده است.
خاستگاه و گسترش
سکنجبین نعناییِ امروزیِ این دستور در آشپزی ایران جایگاهی روشن دارد، هرچند ترکیب‌های سرکه و عسل در جهان باستان و قرون میانه گستره‌ای وسیع‌تر داشته‌اند. سرو رقیق‌شده به‌صورت شربت و سرو غلیظ در کنار کاهو، هر دو از شیوه‌های آشنای سرو در ایران‌اند.
نقشه‌ای رنگ‌آمیزی‌شده از جان پینکرتون، سال ۱۸۱۸. مرزها و نام‌های تاریخی متعلق به زمان خود نقشه‌اند؛ نشان روی آن راهنمای جغرافیای خوراک است، نه ادعایی دربارهٔ مرزها.
این نشانگر به یک سنت گستردهٔ آشپزی ایرانی اشاره دارد، نه نقطهٔ اثبات‌شدهٔ پیدایش.
جان پینکرتون · ویکی‌مدیا کامنز · مالکیت عمومیبر سفرهٔ ایرانی
سکنجبین شربتی دیرینه در ایران و از خانوادهٔ تاریخی ترکیب‌های سرکه و شیرین‌کننده است که در انگلیسی اغلب «اکسیمل» نامیده می‌شوند. در شکل‌های قدیمی‌تر عسل با سرکه به کار می‌رفت و در نسخه‌های خانگیِ بعدی شکر، اغلب همراه نعناع، رایج شد. در ایران آن را رقیق‌شده به‌صورت شربت، همراه خیار یا غلیظ در کنار کاهو سرو می‌کنند. این دستور شکل آشنای نعناع و شکر را بدون ادعای درمانی ارائه می‌دهد.