چای سیاهِ داغ به روشِ ایرانی

چای ایرانی

چای ایرانی

چای سیاهِ برگ‌دار، غلیظ دم‌کشیده و رقیق‌شده تا رنگِ کهرباییِ دلخواه

قوریِ کوچکی چایِ غلیظ دم کنید، کتریِ آبِ داغ را آماده نگه دارید و غلظتِ هر استکان را هنگام سرو تنظیم کنید. روش ساده است: به برگ‌ها فضای بازشدن بدهید، قوری را بدون جوشاندن ملایم گرم نگه دارید و سپس چای را صاف و رقیق کنید. این نسخهٔ ساده به شیر یا ادویه نیاز ندارد.

آماده‌سازی
۵ دقیقه
پخت
حدود ۱۵ دقیقه، شاملِ دم‌کشیدن
زمان کل
حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه، به‌علاوهٔ زمانِ خنک‌شدن برای نوشیدن
تعداد
۴ فنجانِ حدودِ ۲۴۰ میلی‌لیتری، با غلظتِ دلخواه
درجهٔ سختی
آسان
اشتراک دستور
چای ایرانی — نمای نهایی

تماشای ویدئوی پخت

یک لحظه در آشپزخانه

صدای طبیعی آشپزخانه همراه این ویدئوی کوتاه است. صدا را با کنترل پخش فعال کنید.

در گذر زمان

تاریخچه و خاستگاه

چای در خانه‌های ایرانی پذیراییِ آشنا و همراهِ گفت‌وگوست. قوریِ کوچک و آبِ داغِ جدا اجازه می‌دهند یکی چایِ کم‌رنگ و دیگری چایِ پُررنگ بنوشد. در اینجا «چای ایرانی» نامِ شیوهٔ دم‌کردن و سرو است؛ برگِ چای می‌تواند محصولِ ایران یا چایِ سیاهِ مناسبِ دیگری باشد.

نقشهٔ رنگ‌آمیزی‌شدهٔ ایران و مناطق پیرامون، اثر جان پینکرتون در سال ۱۸۱۸لاهیجان و منطقهٔ چای‌خیز خزر
نقشه‌ای رنگ‌آمیزی‌شده از جان پینکرتون، سال ۱۸۱۸. مرزها و نام‌های تاریخی متعلق به زمان خود نقشه‌اند؛ نشان روی آن راهنمای رواییِ داستان غذاست، نه ادعایی دربارهٔ مرزها.جان پینکرتون · ویکی‌مدیا کامنز · مالکیت عمومی
ضیافت سلطنتی در باغ‌های کاخ گلستان در دورهٔ قاجار
ضیافتی در کاخ گلستان در دورهٔ قاجار، حدود ۱۸۷۰ تا ۱۸۸۰. این تصویر آرشیوی فضای آن دوره را نشان می‌دهد و عکس همین دستور غذا نیست.منسوب به یحیی غفاری صنیع‌الملک دوم · ویکی‌مدیا کامنز · مالکیت عمومی

این نشانگر کشت چای در کرانهٔ خزر را برجسته می‌کند، نه خاستگاه گیاه چای یا یک زادگاه واحد برای نوشیدن آن.

01

ردپای تاریخی

ایرانیکا گسترشِ نوشیدنِ چای را از شکل‌گیریِ بعدیِ کشتِ داخلی جدا می‌کند. زمانِ نخستین آشناییِ ایرانیان با چای روشن نیست، اما در سدهٔ نوزدهم چای به‌تدریج جای قهوه را گرفت و واردات بخشی از تقاضا را پاسخ داد.

02

پیوند جغرافیایی

کشتِ سازمان‌یافته در پیرامون لاهیجان در آغازِ سدهٔ بیستم با تلاشِ کاشف‌السلطنه و گیاهان و دانشی که از هند آورد توسعه یافت. بنابراین نوشیدن و دادوستدِ پیشینِ چای را نباید از تاریخِ آن طرحِ کشاورزی آغاز کرد. مدخلِ چایِ ایرانیکا، سالِ ۱۹۰۲ را برای کشتِ آزمایشیِ او نزدیکِ لاهیجان ذکر می‌کند.

پیش از شروع

مواد لازم

برای هر ماده، مقدار آمریکایی و متریک، روش انتخاب و جایگزین مناسب را ببینید.

چای ایرانی — چیدمان مواد اولیه
در تصویرِ مواد فقط چایِ سیاهِ خشک، آب و قندِ اختیاری قرار می‌گیرند. چایِ آماده کهربایی و شفاف است و شیر، لیمو، گل یا ادویه به آن افزوده نشده است.
01چای سیاهِ برگ‌دارحدود ۲ قاشق غذاخوری؛ حجم با اندازهٔ برگ تغییر می‌کند ۱۰ گرم

نقش در غذابرگ‌ها چایِ غلیظی می‌دهند که می‌توان برای هر نفر جدا رقیق کرد.

انتخابچایِ سیاهِ ساده و تازه، مانند چایِ ایرانی یا سیلان، با بوی پاک و خوش انتخاب کنید. برگِ درشت و ریز با سرعت‌های متفاوت دم می‌کشند.

آماده‌سازیدر صورت امکان وزن کنید و در قوریِ گرم یا توریِ جادار بریزید؛ برگ‌ها را فشرده نکنید.

جایگزینترکیبِ سادهٔ چایِ صبحانه مناسب است. ارل‌گری عطرِ مشخصِ برگاموت می‌دهد؛ چایِ سیاهِ بدون کافئین هم قابل استفاده است و در صورت نیاز باید زمانِ کوتاه‌ترِ بسته‌بندی را رعایت کرد.

آلرژنچایِ ساده از آلرژن‌های اصلیِ رایج نیست. ترکیب‌های معطر ممکن است موادِ دیگری داشته باشند؛ چایِ سیاهِ معمولی کافئین دارد و نوعِ کافئین‌زدایی‌شده همیشه کاملاً بدون کافئین نیست.

02آب آشامیدنیِ تازه۴ پیمانه، تقسیم‌شده و کمی بیشتر برای گرم‌کردن قوری ۹۶۰ میلی‌لیتر، تقسیم‌شده و کمی بیشتر برای گرم‌کردن قوری

نقش در غذانیمی از آب برای چایِ غلیظ و باقی برای تنظیمِ غلظت هنگامِ سرو است.

انتخابآبِ آشامیدنیِ بدون طعمِ غالب انتخاب کنید؛ اگر آبِ لوله‌کشی بو دارد، نوعِ تصفیه‌شده مناسب است.

آماده‌سازی۲ پیمانه، معادل ۴۸۰ میلی‌لیتر، آبِ تازه‌جوش روی برگ‌ها بریزید و ۲ پیمانه، معادل ۴۸۰ میلی‌لیتر، برای رقیق‌کردن داغ نگه دارید. برای چایِ کم‌رنگ‌تر، آبِ بیشتر اختیاری است.

جایگزینآبِ آشامیدنیِ بسته‌بندیِ بدون گاز مناسب است. در این دستور، شیر جایگزینِ آبِ رقیق‌کردن نیست.

آلرژنآب آلرژنِ غذایی ندارد؛ آبِ جوش و بخار می‌توانند باعث سوختگی شوند.

03قند، اختیاری۴ حبهٔ کوچک، برای سروِ جداگانه حدود ۱۶ گرم، بسته به اندازهٔ حبه

نقش در غذاهمراهِ شیرینِ جداگانه باعث می‌شود چایِ داخلِ قوری بدون شکر بماند.

انتخابقندِ ساده به کار ببرید و اگر مقدارِ دقیق مهم است، وزن کنید.

آماده‌سازیدر ظرفِ کوچکی کنارِ چای بگذارید؛ هر کس در صورت تمایل می‌تواند فنجانِ خودش را شیرین کند.

جایگزینکاملاً حذف کنید یا کمی شکرِ دانه‌ریز جدا بگذارید. روشِ دم‌کردن تغییری نمی‌کند.

آلرژنقند و شکرِ ساده از آلرژن‌های اصلیِ رایج نیستند. فرآورده‌های طعم‌دار یا تزیینی را جدا بررسی کنید.

گام‌به‌گام

روش پخت

وسایل لازم

  • کتری و قوریِ دردارِ مقاوم به گرما با گنجایشِ ۷۵۰ میلی‌لیتر
  • ستِ هماهنگِ قوری و کتری، یا سطحِ مقاوم به گرما
  • صافیِ ریزِ چای یا توریِ جادارِ جداشدنی
  • فنجان یا استکانِ مقاوم به گرما و نعلبکی
  • پارچِ اندازه‌گیری و زمان‌سنج
  1. 01

    آماده‌کردنِ جایِ امنِ چای

    کتری و قوری را روی سطحِ پایدار و دور از لبهٔ پیشخوان قرار دهید. مطمئن شوید فنجان‌ها برای نوشیدنیِ داغ ساخته شده و ترک ندارند. آبِ تازه را در محدودهٔ نشانِ مجازِ کتری بجوشانید. کمی آبِ داغ در قوری بچرخانید تا گرم شود و سپس آبِ گرم‌کردن را با احتیاط خالی کنید.

    زمان
    ۵ دقیقه
    نشانهٔ آمادگی
    قوری گرم و خالی است، کتری به‌اندازهٔ مجاز آب دارد و فنجان‌ها مقاوم به گرما هستند.
  2. 02

    آماده‌کردنِ چایِ غلیظ

    ۱۰ گرم چایِ سیاهِ خشک را در قوریِ گرم بریزید. ۲ پیمانه، معادل ۴۸۰ میلی‌لیتر، آبِ تازه‌جوش را آرام روی برگ‌ها بریزید و درپوش را بگذارید. برای بازشدنِ برگ‌ها جا بگذارید؛ قوری نباید تا لبه پُر شود.

    زمان
    ۱ دقیقه
    نشانهٔ آمادگی
    برگ‌ها کاملاً خیس شده‌اند و در آبِ داغ جا برای بازشدن دارند.
  3. 03

    دم‌کشیدنِ آرامِ چای

    حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم کنید و از دقیقهٔ ۸ کمی چایِ رقیق‌شده بچشید؛ بعضی چای‌های ایرانیِ درشت‌برگ به زمانِ بیشتری نیاز دارند، پس اگر بسته‌بندی راهنمای دیگری دارد آن را رعایت کنید. در ستِ مخصوصِ قوری و کتری، قوری را روی آبِ آرام‌جوش نگه دارید. در غیر این صورت قوریِ گرمِ دربسته را روی سطحِ مقاوم به گرما بگذارید. قوریِ معمولی را مستقیم روی شعله یا نامطمئن روی کتریِ نامتناسب قرار ندهید.

    زمان
    ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، متناسب با نوعِ برگ
    نشانهٔ آمادگی
    نمونهٔ رقیق‌شده کهربایی تا قهوه‌ایِ مایل به قرمز و شفاف است و عطرِ چای دارد؛ گسیِ آن دلپذیر است، نه تلخیِ شدید.
  4. 04

    آبِ رقیق‌کردن و صاف‌کردن

    هم‌زمان با دم‌کشیدن، ۲ پیمانه، معادل ۴۸۰ میلی‌لیتر، آبِ باقی‌مانده را داغ نگه دارید. وقتی طعم مناسب شد، توری را خارج کنید یا اگر فوری سرو نمی‌کنید، چایِ غلیظ را در قوریِ گرم و مقاوم به گرمای دیگری صاف کنید. فقط برای تیره‌ترشدن، برگ‌ها را بیش از حد در چای نگه ندارید.

    زمان
    ۲ دقیقه، بیشتر هم‌زمان با دم‌کشیدن
    نشانهٔ آمادگی
    آبِ داغ آماده است و چایِ غلیظ طعمِ دلخواه دارد، بدون برگِ شناور در فنجانِ سرو.
  5. 05

    تنظیمِ غلظتِ هر فنجان

    برای چهار فنجان با غلظتِ متوسط، چایِ غلیظ را میانِ چهار فنجانِ مقاوم به گرما تقسیم کنید و تقریباً هم‌حجمِ آن آبِ داغ اضافه کنید. چون برگ‌ها کمی آب جذب می‌کنند، مقدارِ نهایی تقریبی است. برای چایِ کم‌رنگ‌تر، یک سهم چای و دو سهم آبِ داغ بریزید و در صورت نیاز آبِ بیشتری آماده کنید؛ برای چایِ پُررنگ‌تر، آب را کمتر کنید. آرام بریزید و تا لبه پُر نکنید.

    زمان
    ۲ دقیقه
    نشانهٔ آمادگی
    هر فنجان شفاف است و غلظتش با افزودنِ آب تنظیم شده، نه جوشاندنِ طولانی.
  6. 06

    سرو و فرصتِ خنک‌شدن

    فنجان‌ها را روی نعلبکی بگذارید و قندِ اختیاری را جدا سرو کنید. پیش از نوشیدن صبر کنید تا چای به دمای مناسب برسد. کتری، سیم و فنجانِ داغ را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید؛ هنگامِ بغل‌کردنِ کودک، چایِ داغ حمل یا سرو نکنید.

    زمان
    زمانِ خنک‌شدن متغیر است
    نشانهٔ آمادگی
    چای برای نوشیدن به‌اندازهٔ مناسب خنک شده است؛ بخار و رنگ به‌تنهایی نشان‌دهندهٔ دمای امنِ نوشیدن نیستند.

نگهداری

چایِ تازه‌دم بهترین عطر را دارد. اگر چایِ ساده و بدون شکر را نگه می‌دارید، برگ‌ها را جدا کنید، در ظرفِ تمیز و مقاوم به گرما سریع سرد کنید، بپوشانید، ظرفِ ۲ ساعت در یخچال بگذارید و برای روشِ محافظه‌کارانهٔ خانگی ظرفِ ۲۴ ساعت مصرف کنید. چایِ خشک را در ظرفِ کاملاً بسته، جایِ خنک و خشک و دور از بوهای تند نگه دارید. کتریِ روشن را بی‌مراقبت نگذارید.

گرم کردن دوباره

قوریِ تازه از چایِ چندبارگرم‌شده خوش‌طعم‌تر است. در صورت نیاز، فقط سهمِ یخچالیِ موردِ مصرف را در شیرجوش یا فنجانِ مناسبِ مایکروویو گرم کنید؛ با احتیاط هم بزنید تا دما یکسان شود و پیش از نوشیدن بگذارید خنک شود. ظرفِ دربسته را حرارت ندهید و چای را در وسیله‌ای که فقط برای آب ساخته شده گرم نکنید.

تنوع‌ها

  • برای چایِ کم‌رنگ‌تر، آبِ داغِ فنجان را بیشتر کنید، نه اینکه زمانِ دم را آن‌قدر کوتاه کنید که برگ‌ها باز نشوند.
  • برای نسخهٔ مشخصِ هل‌دار، ۱ غلافِ هلِ سبز را کمی بشکنید، همراهِ برگ‌ها اضافه کنید و هنگامِ سرو صاف کنید. هل اختیاری است و در دستورِ پایه یا عکس‌های آن وجود ندارد.
  • چایِ سیاهِ کافئین‌زدایی‌شده را می‌توان با همین روشِ کلی و زمانِ درج‌شده روی بسته دم کرد؛ طعم و کافئینِ باقی‌مانده متغیر است.

ایمنی غذا

با دقت و آگاهی آشپزی کنید

فقط ظرفِ مناسبِ آبِ داغ و ستِ هماهنگِ قوری و کتری استفاده کنید. کتری را بیش از حد پُر نکنید، نگذارید بی‌آب بجوشد، راهِ بخار را نبندید و پارچه را نزدیکِ المنت یا شعله نیندازید. آب را دور از دست و صورت بریزید. نوشیدنیِ داغ حتی پس از قطعِ بخار می‌تواند بسوزاند؛ فرصتِ خنک‌شدن بدهید و از کودکان دور نگه دارید.

آلرژن‌ها

  • در دستورِ سادهٔ چایِ سیاه، آب و قند، شیر، تخم‌مرغ، گندم، سویا یا مغزِ خوراکی عمداً افزوده نشده است. چای‌های معطر و ابزارِ مشترکِ سرو را بررسی کنید.
  • کافئین آلرژن نیست، اما در چایِ سیاهِ معمولی وجود دارد؛ در اینجا مقدارِ ثابتی برای آن ادعا نمی‌شود.
راهنمای کامل ایمنی و شرایط استفاده

پرسش‌های رایج

پرسش‌های رایج

01حتماً سماور لازم است؟

خیر. کتری و قوریِ دردارِ مقاوم به گرما کافی است. قوری را فقط زمانی روی کتری بگذارید که این دو برای قرارگرفتنِ امن روی هم ساخته شده باشند.

02برگِ چای حتماً باید محصولِ ایران باشد؟

چایِ محصولِ ایران انتخابِ مناسبی است، اما این دستور شیوهٔ ایرانیِ دم‌کردن را توضیح می‌دهد. سیلان یا ترکیبِ سادهٔ صبحانه هم مناسب است؛ اندازهٔ برگ و فرآوری، زمانِ مناسبِ دم را تغییر می‌دهد.

03چرا چای تلخ شده است؟

ممکن است برگ‌ها خیلی ریز باشند، زمانِ دم طولانی شده یا چای در قوری جوشیده باشد. دفعهٔ بعد زودتر بچشید، پس از آماده‌شدن برگ‌ها را جدا کنید و غلظتِ فنجان را با آبِ داغ تنظیم کنید. برای تلخیِ شدید، قوریِ تازه نتیجهٔ بهتری می‌دهد.

04در چایِ ایرانی شیر می‌ریزند؟

در این دستور خیر. چایِ غلیظ با آبِ داغ رقیق و شفاف سرو می‌شود و قندِ اختیاری در کنارِ آن است. این نوشیدنی چایِ ماسالای شیری نیست.

05می‌توان از چایِ کیسه‌ای استفاده کرد؟

با آن‌ها می‌توان چای تهیه کرد، اما ذراتِ ریزترشان معمولاً زودتر از برگِ آزاد دم می‌کشند. زمانِ بسته‌بندی را رعایت کنید و خودکار ۱۵ دقیقه رها نکنید. مقدارهای این دستور برای ۱۰ گرم چایِ سیاهِ برگ‌دار نوشته شده‌اند.

پختهٔ شما

از سفرهٔ شما

عکس غذای خود و تجربه‌تان از این دستور را با ما به اشتراک بگذارید. هر ارسال پیش از نمایش عمومی بررسی می‌شود و ارسال آن تضمینی برای انتشار نیست.

بدون نام عمومیاین فرم نام یا ایمیل درخواست نمی‌کند
برچسب دستورچای ایرانیخودکار
عکس غذاالزامی
بین ۱۰ تا ۴۲۰ نویسه۰ / ۴۲۰

با شرایط ارسال محتوای کاربران و سیاست حفظ حریم خصوصی موافقم.

چهره، شماره تلفن، نشانی، مدرک یا اطلاعات خصوصی را در عکس یا نظر قرار ندهید. نظرها به‌صورت متن ساده دریافت می‌شوند و هیچ ارسالی خودکار منتشر نمی‌شود.