ردپای تاریخی
اشارههای سدهٔ هفدهم
دلمه خانوادهای مشترک از خوراکهای پُرشده در خاورمیانه و مدیترانه است. ایرانیکا نمونههای ایرانی را از سدهٔ هفدهم و دستورهای برگ مو را در کتابهای درباریِ متأخرتر ثبت میکند.
تاریخچه و خاستگاه
برگِ پُرشده در منابعِ آشپزیِ ایرانی
ایران · در خانوادهٔ مشترکِ دلمه
ضیافتی در کاخ گلستان در دورهٔ قاجار، حدود ۱۸۷۰ تا ۱۸۸۰. این تصویر آرشیوی فضای آن دوره را نشان میدهد و عکس همین دستور غذا نیست.
منسوب به یحیی غفاری صنیعالملک دوم · ویکیمدیا کامنز · مالکیت عمومیردپای تاریخی
دلمه خانوادهای مشترک از خوراکهای پُرشده در خاورمیانه و مدیترانه است. ایرانیکا نمونههای ایرانی را از سدهٔ هفدهم و دستورهای برگ مو را در کتابهای درباریِ متأخرتر ثبت میکند.
خاستگاه و گسترش
سنت ایرانیِ دلمهٔ برگ مو، ترکیبهای متفاوتی از برنج، سبزی، حبوبات، گوشت و چاشنیِ ملس دارد. روایتِ هما در پرشین ماما، نسخهٔ خانوادگیِ آذری و بیگوشتِ متفاوتی را ثبت میکند و نشاندهندهٔ همین تنوع است.
نقشهای رنگآمیزیشده از جان پینکرتون، سال ۱۸۱۸. مرزها و نامهای تاریخی متعلق به زمان خود نقشهاند؛ نشان روی آن راهنمای جغرافیای خوراک است، نه ادعایی دربارهٔ مرزها.
این نشانگر به یک سنت گستردهٔ آشپزی ایرانی اشاره دارد، نه نقطهٔ اثباتشدهٔ پیدایش.
جان پینکرتون · ویکیمدیا کامنز · مالکیت عمومیبر سفرهٔ ایرانی
مایه و چاشنیِ دلمه از خانهای به خانهٔ دیگر فرق میکند. این نسخهٔ گوشتی و سبزیدار به شکل بقچههای کوچک و گرم سرو میشود؛ پیچیدنِ رولی هم ممکن است. برگِ شورِ آماده، پختِ دلمه را به فصلِ برگِ تازه محدود نمیکند.