تاریخچه و خاستگاه

تاریخچهٔ خورش بادمجان

بادمجان و گوشتِ گوسفند در منابعِ خورشِ ایرانی

ایران · سنتِ خورش

ضیافتی در کاخ گلستان در دورهٔ قاجار، حدود ۱۸۷۰ تا ۱۸۸۰. این تصویر آرشیوی فضای آن دوره را نشان می‌دهد و عکس همین دستور غذا نیست.

منسوب به یحیی غفاری صنیع‌الملک دوم · ویکی‌مدیا کامنز · مالکیت عمومی
ضیافت سلطنتی در باغ‌های کاخ گلستان در دورهٔ قاجار

ضیافت سلطنتی در باغ‌های کاخ گلستان در دورهٔ قاجار

مشاهدهٔ سند و مجوز تصویر ↗

خورشی ایرانی در منابع

ایرانیکا خورش بادمجان را در شمارِ خورش‌های اصلیِ ایران می‌آورد. مدخلِ بادمجانِ این دانشنامه، ترکیبِ بادمجان و گوشتِ گوسفند در این خورش را به‌روشنی ثبت می‌کند.

در سنتِ خورش

این غذا به سنتِ گسترده‌ترِ خورشِ ایرانی تعلق دارد که معمولاً با برنج سرو می‌شود. دستورهای تألیفیِ معاصر، گوشت‌ها و چاشنی‌های ترشِ متفاوتی را ثبت می‌کنند، نه یک فرمولِ تغییرناپذیر.

نقشه‌ای رنگ‌آمیزی‌شده از جان پینکرتون، سال ۱۸۱۸. مرزها و نام‌های تاریخی متعلق به زمان خود نقشه‌اند؛ نشان روی آن راهنمای جغرافیای خوراک است، نه ادعایی دربارهٔ مرزها.

این نشانگر به یک سنت گستردهٔ آشپزی ایرانی اشاره دارد، نه نقطهٔ اثبات‌شدهٔ پیدایش.

جان پینکرتون · ویکی‌مدیا کامنز · مالکیت عمومی
نقشهٔ رنگ‌آمیزی‌شدهٔ ایران و مناطق پیرامون، اثر جان پینکرتون در سال ۱۸۱۸

نقشهٔ رنگ‌آمیزی‌شدهٔ ایران و مناطق پیرامون، اثر جان پینکرتون در سال ۱۸۱۸

مشاهدهٔ سند و مجوز تصویر ↗

بر سفرهٔ ایرانی

خورش بادمجان معمولاً کنارِ برنجِ سادهٔ ایرانی سرو می‌شود. این نسخه با گوشتِ گوسفند و بدونِ لپه است؛ افزودنِ لپه آن را به قیمه‌بادمجان نزدیک می‌کند. غوره، آبغوره، لیمو عمانی یا لیمو در نسخه‌های خانگی ترشی‌های متفاوتی می‌دهند.