تاریخچه، خاستگاه و جایگاه این غذا بر سفرهٔ ایرانی؛ همراه با منابع و تصاویر تاریخی.
ردپای تاریخی
آرزویی برای سال نو
در بعضی سفره‌های نوروزی، رشته فقط ماده غذایی نیست؛ نشانی از یک آرزوست. شیرین مهدوی در مقاله آشپزی دوره قاجار در دانشنامه ایرانیکا، پخت رشته‌پلو در روز اول فروردین را ثبت می‌کند؛ رسمی همراه با آرزوی به‌دست‌گرفتن رشته کارها در سال تازه. این باور از دو معنای واژه رشته، در غذا و در تعبیر «رشته کار»، بهره می‌گیرد.
نقشه‌ای رنگ‌آمیزی‌شده از جان پینکرتون، سال ۱۸۱۸. مرزها و نام‌های تاریخی متعلق به زمان خود نقشه‌اند؛ نشان روی آن راهنمای جغرافیای خوراک است، نه ادعایی دربارهٔ مرزها.
این نشانگر، زمینه کلی ایران را نشان می‌دهد. منابع از رسم نوروزی و رسمی جداگانه در جشن اسبندی منطقه کاشان یاد می‌کنند؛ هیچ‌کدام زادگاهی یگانه برای رشته‌پلو ثابت نمی‌کنند.
پژوهش دیگری در ایرانیکا درباره جشن اسبندی در منطقه کاشان، رشته‌پلو را از پلوهای رایج این جشن معرفی می‌کند. این سند از یک رسم محلی خبر می‌دهد، نه از ابداع رشته‌پلو در کاشان. کنار هم گذاشتن این روایت‌ها، جای غذا را در آیین‌های فصلی ایران روشن‌تر می‌کند؛ روایت آشپزان امروزی هم نشان می‌دهد که رشته‌پلو بخشی از آشپزی روزمره خانه‌هاست.
نقاشی ضیافتی از حدود ۱۸۷۰ تا ۱۸۸۰، برای آشنایی با فضای مهمانی در دوره قاجار. این اثر، تصویر رشته‌پلو نیست و نشان نمی‌دهد که ضیافت در نوروز برگزار شده است.
رشته‌پلو فقط غذای نوروز نیست. رزینا، آشپز ایرانی، از پخت آن در زمستان و ماه رمضان و همراهی آن با میوه خشک یا گوشت می‌نویسد. بعضی خانواده‌ها خرما می‌پسندند، بعضی کشمش، و بعضی هر دو یا هیچ‌کدام. این دستور مقدار متعادلی از هر دو دارد؛ نه به این معنا که فقط همین روش اصیل است.
